Máy Lạng Da Cá Dạng Trống Lạnh – Giải Pháp Lột Da Cá Nhanh, Đẹp Và Hạn Chế Hao Hụt

Trong các nhà máy chế biến thủy sản, đặc biệt là dây chuyền sản xuất cá phi lê đông lạnh, cá tra, cá basa, cá rô phi và các sản phẩm cá xuất khẩu, công đoạn tách da ảnh hưởng trực tiếp đến ngoại quan thành phẩm và tỷ lệ thu hồi thịt. Bên cạnh các dòng máy lạng da sử dụng dao truyền thống, máy lạng da cá dạng trống lạnh là một giải pháp đáng chú ý nhờ nguyên lý làm lạnh bề mặt trống để giữ lớp da, sau đó tách thịt cá ra khỏi da một cách liên tục.

VIPATEK cung cấp giải pháp máy lạng da cá dạng trống lạnh và các thiết bị trong dây chuyền chế biến thủy sản theo yêu cầu về loại cá, kích thước phi lê, năng suất và mặt bằng nhà xưởng.

Máy lạng da cá dạng trống lạnh là gì?

Máy lạng da cá dạng trống lạnh là thiết bị chuyên dùng để tách lớp da ra khỏi phần thịt cá phi lê bằng một trống quay được làm lạnh ở nhiệt độ thấp.

Khác với máy lột da cá dạng dao sử dụng cơ cấu kẹp – kéo da qua lưỡi dao, máy dạng trống lạnh tận dụng khả năng bám dính của bề mặt da cá lên trống lạnh. Khi miếng cá tiếp xúc với bề mặt trống, lớp da phía dưới được giữ trên trống trong thời gian ngắn, trong khi phần thịt được cơ cấu dao hoặc thanh tách tách ra.

Phương pháp này đặc biệt phù hợp với một số loại cá có lớp da mỏng hoặc yêu cầu bề mặt thịt sau tách da đẹp.

Nguyên lý hoạt động của máy lạng da cá trống lạnh

Điểm khác biệt quan trọng nhất của máy lạng da cá nằm ở cụm trống quay và hệ thống làm lạnh.

Quá trình hoạt động có thể mô tả như sau:

Cá phi lê → Cấp liệu → Tiếp xúc trống lạnh → Da bám vào trống → Tách thịt khỏi da → Thu cá phi lê → Làm sạch bề mặt trống → Tiếp tục chu kỳ mới.

1. Làm lạnh bề mặt trống

Trống kim loại được kết nối với hệ thống lạnh để duy trì bề mặt ở nhiệt độ thấp thích hợp.

Khi vận hành, trống quay liên tục. Nhiệt độ bề mặt phải được kiểm soát phù hợp với loại cá và trạng thái nguyên liệu.

2. Đưa cá phi lê vào máy

Miếng cá đã được phi lê được đưa đến vùng làm việc của trống lạnh. Tùy thiết kế, quá trình cấp liệu có thể thực hiện bằng tay hoặc kết hợp với băng tải cấp cá.

Miếng cá cần được đặt đúng chiều để mặt da tiếp xúc trực tiếp với bề mặt trống lạnh.

3. Da cá bám vào bề mặt trống

Khi mặt da ẩm tiếp xúc với trống có nhiệt độ thấp, lớp ẩm tại vùng tiếp xúc bị làm lạnh rất nhanh, tạo khả năng bám giữ tạm thời giữa da cá và bề mặt trống.

Trống tiếp tục quay và kéo lớp da đi theo chuyển động của nó.

Đây chính là nguyên lý đặc trưng của máy lột da cá bằng trống lạnh.

4. Tách phần thịt cá

Khi da đã được giữ trên bề mặt trống, cụm tách được bố trí tại vị trí thích hợp để tách phần thịt phi lê khỏi lớp da.

Phần thịt cá sau khi được tách sẽ đi ra khu vực nhận sản phẩm hoặc chuyển sang băng tải của công đoạn tiếp theo.

5. Loại bỏ da khỏi trống

Sau vùng tách thịt, lớp da còn bám trên trống được bóc ra bằng cơ cấu gạt phù hợp.

Bề mặt trống sau đó tiếp tục quay về vùng cấp liệu và thực hiện chu kỳ mới.

Cấu tạo của máy lạng da cá dạng trống lạnh

Một hệ thống máy lạng da cá trống lạnh công nghiệp có thể bao gồm các cụm chính sau:

Trống lạnh

Đây là bộ phận trung tâm của máy.

Trống thường được chế tạo từ vật liệu kim loại phù hợp với ngành thực phẩm, có độ chính xác gia công bề mặt cao và khả năng truyền nhiệt tốt.

Đường kính và chiều rộng trống cần được tính toán theo kích thước cá phi lê và năng suất mong muốn.

Hệ thống làm lạnh

Hệ thống lạnh có nhiệm vụ duy trì nhiệt độ bề mặt trống trong vùng làm việc.

Tùy thiết kế, hệ thống có thể gồm:

• Máy nén lạnh
• Dàn ngưng
• Thiết bị tiết lưu
• Hệ thống đường ống
• Cụm làm lạnh trống
• Cảm biến nhiệt độ
• Bộ điều khiển nhiệt độ

Khả năng kiểm soát nhiệt độ ổn định là yếu tố rất quan trọng đối với hiệu quả lạng da.

Cơ cấu cấp cá

Bộ phận cấp liệu giúp đưa cá phi lê đến đúng vị trí tiếp xúc với trống.

Ở máy công suất nhỏ, công nhân có thể cấp từng miếng. Đối với dây chuyền có năng suất lớn, có thể nghiên cứu sử dụng băng tải cấp liệu để tăng tính liên tục.

Cụm tách thịt

Cụm tách được bố trí gần bề mặt trống để phân tách phần thịt khỏi lớp da đang bám trên trống.

Khoảng cách, góc làm việc và vị trí của cơ cấu này cần được điều chỉnh chính xác nhằm đạt được hai mục tiêu: lấy sạch da và hạn chế thịt bị mất theo da.

Cơ cấu gạt da

Sau khi thịt được tách, phần da tiếp tục di chuyển cùng trống và được cơ cấu gạt tách khỏi bề mặt.

Da cá có thể được đưa xuống khay chứa hoặc băng tải thu gom phế phẩm riêng.

Hệ thống truyền động

Motor và bộ truyền động giúp trống quay với tốc độ ổn định.

Tùy yêu cầu, máy có thể sử dụng biến tần để điều chỉnh tốc độ trống nhằm tìm chế độ vận hành phù hợp với từng loại nguyên liệu.

Tủ điện điều khiển

Tủ điện có thể tích hợp các chức năng như:

Điều khiển motor, điều chỉnh tốc độ trống, điều khiển hệ thống lạnh, hiển thị nhiệt độ, cảnh báo quá tải và các chức năng bảo vệ an toàn.

Đối với dây chuyền tự động, hệ thống có thể nghiên cứu sử dụng PLC và màn hình HMI để thuận tiện cài đặt và giám sát.

Điểm nổi bật của máy lạng da cá dạng trống lạnh

Tách da dựa trên khả năng bám của trống lạnh

Đây là ưu điểm đặc trưng của công nghệ này. Lớp da được giữ trực tiếp trên trống lạnh trước khi phần thịt được tách ra.

Nhờ đó, phương pháp lạng da không hoàn toàn phụ thuộc vào cơ cấu kẹp da cơ học như một số loại máy truyền thống.

Hạn chế ảnh hưởng đến bề mặt thịt

Khi các thông số nhiệt độ, tốc độ trống và khe tách được thiết lập phù hợp, quá trình tách có thể tạo ra bề mặt phi lê tương đối đồng đều và hạn chế tổn thương cơ học.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các sản phẩm yêu cầu ngoại quan đẹp.

Giảm hao hụt nguyên liệu

Trong nhà máy chế biến hàng chục tấn cá mỗi ngày, tỷ lệ thịt còn dính trên da có ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả sản xuất.

Vì vậy, một trong những mục tiêu quan trọng khi thiết kế máy lạng da cá công nghiệp là tối ưu tỷ lệ thu hồi.

Khe tách, tốc độ trống, nhiệt độ trống và trạng thái nguyên liệu cần được hiệu chỉnh thực nghiệm để hạn chế lượng thịt đi theo da.

Vận hành liên tục

Trống quay liên tục cho phép quá trình:

Bám da → Tách thịt → Gạt da → Làm sạch bề mặt → Bám da mới

diễn ra tuần hoàn.

Đây là cơ sở để tích hợp máy vào dây chuyền chế biến cá công nghiệp có năng suất lớn.

Nhiệt độ trống lạnh có vai trò như thế nào?

Nhiệt độ bề mặt trống là một trong những thông số quan trọng nhất của máy.

Nếu nhiệt độ chưa đủ thấp, khả năng giữ lớp da có thể không ổn định, dẫn đến hiện tượng da không được kéo theo trống hoặc tách không hoàn toàn.

Ngược lại, nếu làm lạnh quá mức hoặc thời gian tiếp xúc không phù hợp, phần thịt cá gần bề mặt cũng có thể bị ảnh hưởng.

Do đó không nên áp dụng một mức nhiệt độ cố định cho mọi loại cá.

Nhiệt độ vận hành tối ưu phụ thuộc vào:

Loại cá, độ ẩm bề mặt, độ dày da, nhiệt độ nguyên liệu đầu vào, kích thước miếng phi lê, tốc độ trống và thời gian tiếp xúc.

Đối với thiết bị thiết kế theo yêu cầu, nên thử nghiệm bằng chính nguyên liệu của khách hàng để xác lập vùng nhiệt độ và tốc độ vận hành phù hợp.

Những yếu tố quyết định chất lượng lạng da

Hiệu quả của máy lạng da cá dạng trống lạnh không chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ. Đây là một hệ thống có nhiều thông số liên quan với nhau.

Có thể xem chất lượng tách da phụ thuộc chủ yếu vào:

Nhiệt độ trống + tốc độ quay + lực ép cá lên trống + độ ẩm bề mặt + góc tách + khe tách + nhiệt độ cá đầu vào.

Khi thiết kế máy, VIPATEK có thể nghiên cứu khả năng điều chỉnh các thông số quan trọng để máy thích nghi tốt hơn với nguyên liệu thực tế.

Máy lạng da cá dạng trống lạnh phù hợp với loại cá nào?

Khả năng ứng dụng cần được đánh giá dựa trên đặc tính da và thịt của từng loại cá. Một số nguyên liệu có thể nghiên cứu thử nghiệm gồm:

• Cá tra
• Cá basa
• Cá rô phi
• Cá hồi
• Cá chẽm
• Cá biển phi lê
• Cá thịt trắng
• Các sản phẩm cá phi lê cần tách lớp da mỏng

Đối với cá có kết cấu thịt quá mềm, da quá dày hoặc bề mặt nguyên liệu có đặc tính đặc biệt, cần thử mẫu trước khi xác định phương án máy.

So sánh máy lạng da cá trống lạnh và máy lạng da dạng dao

Tiêu chí	Máy dạng trống lạnh	Máy lạng da truyền thống
Nguyên lý giữ da	Da bám lên bề mặt trống lạnh	Trục/kẹp cơ học kéo da
Bộ phận chính	Trống lạnh + cụm tách	Trục kéo + dao
Hệ thống lạnh	Có	Thường không
Khả năng điều chỉnh	Nhiệt độ, tốc độ, khe tách	Tốc độ, khe dao, lực ép
Cấp liệu	Thủ công hoặc tự động	Thủ công hoặc tự động
Vận hành liên tục	Có thể	Có thể
Yêu cầu kỹ thuật	Hệ cơ khí kết hợp hệ thống lạnh	Chủ yếu cơ khí
Nguyên liệu	Cần thử nghiệm theo từng loại cá	Cũng cần hiệu chỉnh theo nguyên liệu

Mỗi công nghệ có ưu điểm riêng. Vì vậy, doanh nghiệp nên lựa chọn dựa trên loại cá, chất lượng thành phẩm mong muốn, năng suất và tỷ lệ thu hồi thực tế thay vì chỉ dựa vào công suất máy.

Ứng dụng máy lạng da cá trống lạnh trong dây chuyền chế biến cá

Máy có thể được bố trí sau công đoạn phi lê:

Tiếp nhận cá → Rửa cá → Phân cỡ → Đánh vảy → Cắt đầu/mổ bụng → Phi lê → Máy lạng da cá dạng trống lạnh → Băng tải chỉnh hình → Rửa phi lê → Kiểm tra → Phân loại → Cấp đông IQF → Đóng gói.

Khi kết nối đồng bộ với máy phi lê cá, máy rửa cá, máy phân cỡ cá và băng tải thủy sản, doanh nghiệp có thể giảm đáng kể các công đoạn vận chuyển thủ công giữa các khu vực sản xuất.

Yêu cầu vệ sinh đối với máy lạng da cá

Cá tươi chứa nhiều nước, protein, mỡ và dịch nguyên liệu nên thiết bị phải được thiết kế đặc biệt chú trọng khả năng vệ sinh.

Các khu vực tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm cần ưu tiên sử dụng inox phù hợp ngành thực phẩm, hạn chế khe chết và các vị trí dễ tích tụ vụn cá.

Trống lạnh, bàn cấp liệu, cụm tách và khu vực thu da cần thuận tiện để vệ sinh sau mỗi ca sản xuất.

Thiết kế tốt không chỉ giúp đảm bảo vệ sinh mà còn rút ngắn thời gian vệ sinh máy và giảm thời gian dừng dây chuyền.

Máy lạng da cá dạng trống lạnh VIPATEK

VIPATEK cung cấp giải pháp máy lạng da cá dạng trống lạnh theo nhu cầu thực tế của từng cơ sở và nhà máy chế biến thủy sản.

Trước khi lựa chọn hoặc thiết kế thiết bị, cần xác định các thông tin quan trọng như:

• Loại cá cần tách da
• Kích thước cá phi lê
• Chiều rộng lớn nhất của miếng cá
• Độ dày trung bình
• Nhiệt độ cá khi đưa vào máy
• Năng suất kg/giờ
• Yêu cầu tỷ lệ thu hồi
• Chất lượng bề mặt sau lạng
• Phương thức cấp liệu
• Yêu cầu tự động hóa
• Hệ thống lạnh hiện có của nhà máy
• Không gian lắp đặt

Từ các thông số trên có thể lựa chọn đường kính trống, chiều dài trống, tốc độ quay, công suất lạnh, kết cấu cấp liệu và hệ thống điều khiển phù hợp.

VIPATEK – Giải pháp thiết bị chế biến thủy sản theo yêu cầu

Bên cạnh máy lạng da cá trống lạnh, VIPATEK cung cấp và thiết kế nhiều thiết bị phục vụ ngành thủy sản như máy rửa cá, máy phân cỡ cá, máy đánh vảy cá, máy phi lê cá, băng tải phi lê cá, băng tải chỉnh hình cá, máy ngâm cá sau cắt tiết, hệ thống rửa khay – rổ nhựa, máy cấp đông và các dây chuyền chế biến thủy sản theo yêu cầu.

Công ty TNHH Công Nghệ Và Thiết Bị Vĩnh Phát thiết kế đồng bộ các thiết bị giúp tối ưu mặt bằng, giảm nhân công và nâng cao mức độ tự động hóa trong các nhà máy chế biến cá.